تفکر سیستمی، بازی با Vensim نیست !
تفکر سیستمی روشی بسیار گسترده تر از استفاده از نرم افزارهایی مانند Vensim برای درک جهان است. اما به نظر می رسد در ایران، کماکان به صورت یک غلطوارۀ تفکر سیستمی در آمده است که استفاده از این نرم افزار را برابرنهاد با تفکر سیستمی می پندارند.
تفکر سیستمی یک طرز فکر است، راهی برای نزدیک شدن به مسائل با در نظر گرفتن آنها به عنوان کل های به هم پیوسته و نه اجزای مجزا. این در مورد درک این است که چگونه قطعات یک سیستم بر یکدیگر تأثیر می گذارند و در نتیجه چگونه سیستم رفتار می کند.
Vensim یک ابزار نرم افزاری است که برای مدل سازی سیستم ها با تمرکز بر شبیه سازی استفاده می شود. این به شما امکان می دهد مدل های کامپیوتری بسازید که نشان دهنده روابط و حلقه های بازخورد در یک سیستم هستند. این می تواند ابزار مفیدی برای اعمال اصول تفکر سیستمی باشد، اما تنها راه نیست.
به عبارت دیگر، تفکر سیستمی فلسفه است، و Vensim ابزاری بالقوه برای کمک به شما در اجرای آن فلسفه است.
در اینجا چند راه دیگر برای استفاده از تفکر سیستمی بدون نرم افزار وجود دارد:
- نمودار حلقه علّی: این یک تکنیک بصری برای نشان دادن روابط و حلقههای بازخورد بین بخشهای مختلف یک سیستم است.
- مدلسازی ذهنی: تفکر سیستماتیک در یک موقعیت، با در نظر گرفتن تمام عوامل به هم پیوسته.
- شناسایی نقاط اهرمی: اینها مکانهای کلیدی در یک سیستم هستند که میتوانید تغییر کوچکی ایجاد کنید که تأثیر زیادی دارد.
بنابراین، در حالی که Vensim می تواند ابزار ارزشمندی باشد، مهم است که به یاد داشته باشید که تفکر سیستمی در مورد روشی گسترده تر برای دیدن جهان است.
این افتخار را داشتم که درس تفکر سیستمی را برای دورۀ MBA مخصوص صنعت فرانچایز را تدریس نمایم. در این دوره سعی کرده ام که مخاطب را با بنیاد های تفکر سیستمی آشنا نمایم.
در این دوره، 4 کتاب زیر را به صورت خلاصه تدریس کردم که می توانید آنها را به همراه اسلایدهای شان از لینک های زیر دانلود نمایید:
- Guide to the Systems Engineering Body of Knowledge (SEBOK)- v2.10 – INCOSE-2024
- Systems Thinking – Managing Chaos and Complexity- A Platform for Designing Business Architecture -Jamshid Gharajedaghi -Elsevier – 2011
- Design Thinking – New Product Development Essentials from the PDMA – Michael G. Luchs, Scott Swan, Abbie Griffin -Wiley-Blackwell – 2015
- Thinking in Systems – Donella H. Meadows – A Primer -Chelsea Green Publishing – 2008
Donella H. Meadows – Thinking in Systems_ A Primer (2008)-Chelsea Green Publishing (2008)
